Kategorie
Administracja publiczna Publicystyka

NIK o SLPS: Nie osiągnięto celów całego przedsięwzięcia

W grudniu 2020 pisałem, w jaki sposób system informatyczny Ministerstwa Sprawiedliwości mógłby posłużyć do manipulacji losowanymi składami sędziowskimi. Pokazałem, że temat losowości w komputerze jest bardzo trudny a mechanizm do ręcznego sterowania wybranymi losowaniami dałoby się przygotować tak, by w razie odkrycia wyglądał jak błąd niekompetentnego programisty.

Miesiąc później opublikowano raport Najwyższej Izby Kontroli opisujący m.in. System Losowego Przydziału Spraw. Czytamy w nim: „na chwilę obecną w systemie SLPS brak jest mechanizmów zabezpieczających przed ewentualnymi, intencjonalnymi działaniami ograniczającymi „losowość” przydziału spraw referentom. […] W konsekwencji możliwe jest dowolne dopasowanie raportów skróconych z losowania (zawierających wyłącznie informację o wylosowanym referacie) do innej dowolnej sprawy z tej samej kategorii.”

Niniejszy artykuł niemal w całości składa się z cytatów z raportu NIK. Jeśli wśród czytelników znajdzie się ktoś pracujący z systemami informatycznymi sądów, uprzejmie proszę o napisanie w komentarzu opinii, czy obserwowane w ostatnich latach metody informatyzacji wymiaru sprawiedliwości idą w dobrym kierunku. Po lekturze raportu trudno o optymizm…

Kategorie
Administracja publiczna Publicystyka

Czy Profil Zaufany mógłby wytrzymywać nieco większe obciążenia? Prosimy?

Ten artykuł jest inspirowany przez Narodowy Prima Aprilis czyli kolejny przypadek, w którym pięć procent obywateli próbuje jednocześnie skorzystać z rządowych usług online a one przyklękają, przewracają się i umierają. Dzieje się to niestety regularnie. Wrzućcie w Google hasło „profil zaufany nie działa” i zerknijcie na liczbę wyników.

Zastanowimy się dzisiaj, jak to jest, że Facebook, Twitter czy Instagram wytrzymują wizytę dziesiątek lub setek milionów użytkowników dziennie a Profil Zaufany ma problem z obsługą setek… tysięcy. W rozważaniach skupimy się na technologiach webowych, bo puste okno lub komunikat błędu w przeglądarce internetowej to pierwszy zwiastun problemów. Bardzo często jest też tak, że inne kanały dostępu – np. apki mobilne – korzystają z tego samego zaplecza serwerowego, więc awaria odcina użytkowników od e-administracji na dobre.

Kategorie
Administracja publiczna Android Epidemia iOS

Zaszczepieni czyli kolejna rządowa apka mobilna i kolejne kontrowersje

„Zaszczepieni” to bezpłatna aplikacja, która umożliwia potwierdzenie, że ktoś jest zaszczepiony przeciw COVID-19. Została wydana na obie platformy mobilne przez Ministerstwo Zdrowia i Centrum e-Zdrowia. Strona internetowa opisuje procedurę jej użycia, ale nie odpowiada na ważkie pytania: po co komu taka aplikacja? W jakich życiowych sytuacjach jej użycie będzie przydatne, w jakich pożądane a w jakich konieczne? Co z ryzykiem podziału społeczeństwa na część uprzywilejowaną (po szczepieniu) i dyskryminowaną (pozostali)?

W niniejszym tekście przyjrzymy się, jak wygląda aplikacja, potem poznamy zasady jej działania. Odkryjemy wówczas, że domniemana anonimizacja danych osobowych (inicjał nazwiska, brak roku urodzenia) jest niewiele warta – w QR-kodzie mamy numer szczepienia, jednoznacznie powiązany z konkretną osobą.

Skąd taka niespodzianka? Ano, wielotygodniowy ping-pong dotyczący zasad prywatności aplikacji ProteGO Safe (vel STOP Covid) niczego nie nauczył strony rządowej. W poniedziałek minister rzuca w eter szczątkowe informacje o planach dotyczących jakiejś nienazwanej aplikacji, dziennikarze próbują cokolwiek zrozumieć i dopasować opis do jednej z istniejących apek, nikt nie ma dość danych by ocenić rzeczywiste skutki społeczne takiego pomysłu, w czwartek apka ląduje w sklepie, koniec pieśni. Przywołajmy korpomądrość „kto sieje ASAP-y, ten zbiera fuckupy”, czas na analizę rozwiązania.

Kategorie
Administracja publiczna Publicystyka

System Pseudolosowego Przydziału Spraw

Niniejszy tekst jest moim wkładem w dyskusję, czy kod źródłowy oprogramowania realizowanego na zlecenie władz powinien wchodzić w zakres informacji publicznej. Otóż: zdecydowanie powinien.

Na przykładzie ministerialnego Systemu Losowego Przydziału Spraw objaśnię prostym językiem pułapki, jakie wiążą się ze ślepą wiarą w poprawność działania systemu komputerowego. Mamy tu bowiem do czynienia z niedostatecznie opisanym algorytmem, niezweryfikowaną implementacją tego algorytmu, wreszcie z wydającym rozporządzenie ministrem, dla którego „generator liczb losowych” jest tym samym co zmienna losowa i którego współpracownicy nigdy nie dotarli na lekcję o rozkładzie prawdopodobieństwa.

Pokażę w jaki sposób możliwe byłoby takie manipulowanie systemem losowania, aby w razie ujawnienia wytłumaczyć je omyłką niekompetentnego programisty. Na końcu zaproponuję metodę losowania, która byłaby w pełni przejrzysta i opierała się na zmiennych o gwarantowanej losowości.

Kategorie
Administracja publiczna Android Epidemia iOS

Rozważania o obowiązku instalacji aplikacji

„Kończą nam się pomysły na walkę z koronawirusem. Jeżeli epidemia by przyspieszała, warto rozważyć wprowadzenie wymogu posiadania aplikacji STOP COVID przez osoby, które mają smartfony i chciałyby wyjść z domu”. To cytat z Gazety Prawnej, Patryk Słowik przytacza tam słowa „jednego z rządowych ekspertów”.

Słabe strony tej koncepcji to – zgodnie z cytowanym tekstem – weryfikacja, czy ktoś rzeczywiście posiada aplikację oraz ustalenie kryteriów zwolnienia z takiego obowiązku. Jako ekspert pozarządowy pozwolę sobie wskazać kilka dodatkowych problemów, które pojawią się podczas zmuszania ogółu społeczeństwa do zainstalowania jakiejkolwiek aplikacji mobilnej.

Kategorie
Administracja publiczna Android Epidemia iOS

Statystyki STOP COVID, dawniej ProteGo Safe, dawniej E.Wedel, przed Uroczystością Wszystkich Świętych i Dniem Zadusznym Anno Domini 2020

Czuję, że tytuły blogonotek wychodzą mi coraz lepiej, ale z tej jestem szczególnie zadowolony – w przebłysku jasnowidzenia dodałem do niej bieżący rok. Jeśli pod koniec 2021 temat aplikacji do walki z koronawirusem nadal będzie aktualny, pomyślicie sobie „jak on to wszystko przewidział”. Jeśli nie, to i tak nikt tu nie będzie wracał. Do rzeczy.

Od poprzedniego podsumowania minęły dwa miesiące i cały czas jest ono cytowane, więc czuję się w obowiązku opublikować aktualne dane dotyczące aplikacji znanej jesienią ‘20 jako STOP COVID. Niestety, dzisiejsza notka zaczyna się statystykami a kończy wskazówkami dla uczestników demonstracji.

Kategorie
Administracja publiczna Android Epidemia iOS

Statystyki ProteGO Safe u progu nowego roku szkolnego

Ministrowie przychodzą i odchodzą, ministerstwa znikają (to za chwilę) zaś aplikacja do walki z koronawirusem dzielnie trwa na posterunku. Napisałbym, że dzielnie walczy z epidemią, ale – hm – no właśnie…

Jutro początek nowego roku szkolnego 2020/21, dziś przyglądamy się bieżącej skuteczności aplikacji ProteGO Safe. Po tylu tygodniach kampanii promocyjnej statystyki musiały przecież wzrosnąć, prawda? Prawda!?

Kategorie
Administracja publiczna Android Epidemia iOS

Aplikacja ProteGO Safe nie działa. Czas zatrzymać tę inwestycję.

Teza niniejszego artykułu jest prosta: ProteGO Safe nie działa i najbardziej racjonalną decyzją będzie natychmiastowe zatrzymanie prac nad nią, by zaoszczędzone pieniądze wydać na “ręczne” śledzenie kontaktów osób zarażonych. Kilka miesięcy temu wielu z nas wierzyło, że aplikacje do śledzenia interakcji mogą pomóc w ograniczeniu propagacji koronawirusa. Spróbowaliśmy, aplikacja powstała, dziś mamy już dowód, że jest całkowicie nieskuteczna.

Niniejszy wstępniak piszę wieczorem 10 lipca 2020. ProteGO Safe nie dystrybuuje obecnie ani jednego klucza pozwalającego użytkownikom dowiedzieć się, że przebywali w pobliżu osoby z potwierdzoną diagnozą koronawirusa. Powód? W ciągu minionych dwóch tygodni ani jeden z 4000 nowych nosicieli SARS-CoV-2 nie wysłał do serwera ProteGO Safe informacji o swoich kontaktach społecznych. Aplikacja za grubo ponad dwa miliony złotych nie spełnia swojej roli, czas uciąć dalsze bezcelowe wydatki.

Kategorie
Administracja publiczna Zrób to sam

Pierwszy na świecie dowód osobisty z reklamą bloga?

Kilka tygodni temu opublikowałem krótki tekst o eDO App, aplikacji mobilnej pozwalającej na użycie tzw. warstwy elektronicznej dowodu osobistego. Mój własny dowód pochodził jednak sprzed pięciu lat i nie zawierał chipa z anteną indukcyjną. Aby dokończyć artykuł, musiałem wyrobić sobie nowy dokument.

Wtedy pojawił się chytry pomysł – a może by tak wstrzyknąć do e-dowodu jakieś własne treści? Steganografia, czyli ukrywanie treści przekazu, to wynalazek mający tysiące lat, ale nowe zastosowanie zawsze cieszy. Postanowiłem osadzić w fotografii dowodowej reklamę bloga Informatyk Zakładowy. Poniżej dowiecie się, czy mi się to udało.

Czy wiesz, że napisy na dowodzie osobistym przygotowano przy użyciu fontu Lato zaprojektowanego przez Łukasza Dziedzica?
Kategorie
Administracja publiczna Android Epidemia iOS

Architektura aplikacji ProteGO Safe – kolejne kontrowersje

Zainteresowanie aplikacjami mobilnymi do wspomagania walki z koronawirusem zgasło wyjątkowo szybko. Od miesiąca o ProteGO Safe nie napisało Ministerstwo Cyfryzacji, temat spadł z nagłówków gazet, przestał pojawiać się w dyskusjach publicystów.

Ekipa tworząca apkę nie odpuszcza jednak i w czwartek 28 maja 2020 upubliczniła kod źródłowy aplikacji androidowej w wersji 4.1.0-rc.1. Literki “rc” to skrót od “release candidate” – tak określa się wersję, która może stać się wersją produkcyjną, jeśli podczas końcowych testów nie zostaną w niej odnalezione błędy blokujące wydanie. 

Zgodnie z zapowiedziami, czwarta wersja ProteGO Safe ma korzystać z protokołu Exposure Notification zaprojektowanego przez firmy Google i Apple. Postanowiłem zrobić zrzuty ekranu nowej wersji, więc pobrałem kod źródłowy, odpaliłem Android Studio i… prawie od razu zauważyłem, że coś jest nie tak.